Tot Zover

De bijna 11-jarige Oets verloor zijn tweelingbroer Bent na een val uit het raam van hun zomerhuisje. Inmiddels is dat drie jaar geleden. Voor de buitenwereld doet Oets alsof hij niets meer weet over zijn broer. Wanneer de ouders van Oets besluiten om weer naar hun zomerhuisje te gaan, raakt Oets in paniek. Hij wil liever logeren bij zijn hork van een opa. Maar als Oets zich realiseert dat zijn ouders misschien wel het dagboek van Bent vinden, gaat hij toch met hen mee.

Bij het zomerhuisje ontmoet hij het bijzondere meisje Venne. Zij was kennelijk drie jaar geleden het vriendinnetje van Bent, wat Oets niet wist. Venne denkt dat Oets Bent is en hij laat het maar zo. Vooral wanneer hij verliefd op haar wordt. Zo raakt Oets steeds meer verstrikt in zijn leugens. Onverwacht komt de persoonsverwisseling toch uit. Doordat Oets bang is Venne te verliezen en omdat het dagboek een belangrijke rol gaat spelen, is hij in staat om de rouw om zijn broer toe te laten. En dat te delen met zijn ouders en met Venne.

In drie delen met korte hoofdstukken wordt het verhaal verteld dat zich in de tijdspanne van een week (de herfstvakantie) afspeelt. Het eerste deel begint meteen met een aangrijpende scene: Oets en zijn moeder gaan naar het dierenasiel om een hond uit te zoeken. Oets wil de hond Bent noemen. Hij spreekt dat niet uit maar de reden is dat ze het dan over een hond kunnen hebben als het weer over Bent gaat. Zijn moeder schrikt ervan en ze vertrekken zonder hond. In dit eerste hoofdstuk wordt hierdoor al iets verteld zonder dat je weet wat er precies is gebeurd. Het tweede en belangrijkste deel speelt zich af rondom het zomerhuisje en de ontmoeting met Venne. Oets beslist ter plekke dat hij zijn broer moet spelen want zij weet waarschijnlijk niet dat Bent dood is. Hij komt via haar meer te weten over zijn broer. Maar Oets raakt ook steeds meer verstrikt in zijn leugens. De climax komt aan het einde van dit deel. In het derde korte deel leren Oets en zijn ouders zich voor elkaar open te stellen in hun verdriet om Bent.

De schrijfstijl bestaat uit overwegend korte zinnen met veel dialoog. De woordkeus zorgt voor een beeldend effect. De beschrijving van een landschap, een geur, een emotie, maakt dat je als lezer in het verhaal wordt meegenomen. Door de gekozen ik-stijl blijf je dicht bij Oets’ gevoelens. Tussen wat hij zegt en wat hij denkt zit een groot verschil, maar als lezer ken je zijn gedachten en geheimen. Er wordt een spanning opgebouwd omdat je je afvraagt wanneer het uitkomt dat Oets zijn geheugenverlies heeft gesimuleerd en dat hij niet Bent is.

Iedereen in het verhaal gaat op een eigen manier om met het verlies. Oets ergert zich aan zijn moeder die het maar steeds over Bent wil hebben. Voor haar telt dat door over hem te praten de herinnering levend blijft. Zijn vader verbergt zijn verdriet; hij loopt rond met zijn jachtgeweer, schiet een eend en slacht die zelf. Stiekem ziet Oets hem huilen in het schuurtje. De opa veroordeelt mensen die emoties tonen maar drinkt zijn verdriet weg met flessen wijn. En Oets heeft dus zijn eigen methode gevonden. Door de manier waarop dit gezin omgaat met het verlies, raken ze elkaar kwijt. Heel mooi is het dat je – in ieder geval als volwassen lezer – deze laag ervaart tijdens het lezen. Het maakt het tot een extra aangrijpend verhaal. Het vroegwijze meisje Venne zorgt voor een verbindende factor, door het praten over haar eigen verdriet en door haar actie met betrekking tot het dagboek van Bent.

Eindoordeel

De opbouw van het verhaal is goed bedacht. Langzaam werkt het toe naar een te verwachten maar uiteindelijk originele climax. Door de ik-stijl word je in het verhaal meegenomen. De beeldrijke soms zelfs poetische woordkeus versterkt dat nog eens bij de mooie beschrijvingen. De diverse aspecten van rouw komen via de verschillende personages goed aan de orde. Het opvallende ontwerp van de cover laat een bijzondere scene uit het verhaal zien. Het boek is geschikt voor de leeftijd 10-14 jaar, maar het zal eveneens volwassenen (met name die een broer of zus zijn verloren) raken. Door de vlotte schrijfstijl leent het zich ook heel goed om voor te lezen. Een boek dat een Griffel verdient!

Dijk, Robert van. Het boek van Bent. Hoogland&Van Klaveren, 2026
ISBN 9789089675095
Prijs 16,95

Leeftijd 10-14 jaar

Het boek is geschreven ter nagedachtenis aan de oudere broer van de auteur, die overleed op de leeftijd van 19 jaar.