Tot Zover

Wat is een dood lichaam? Wanneer houdt een mens op iemand te zijn? Is een overledene nog een sociaal wezen, een subject met een eigen identiteit? Of resteert slechts het lijk waaruit persoonlijkheid, ziel of geest vertrokken is? En kan dat ooit echt een object worden?

Het dode lichaam in de medische praktijk en postmortale zorg

In de zorg rond sterven verschuift de aandacht vaak naar de levenden: passend sterven, zorgvuldig afscheid, rituelen die recht doen aan een geleefd leven. Staat de overledene centraal, dan gaat het al snel over biografie, herinnering en identiteit, of over de reis van ziel of geest. Het fysieke lichaam verdwijnt daarbij gemakkelijk naar de achtergrond, als tijdelijke drager van iets wat er niet meer is.

Maar het lichaam blijft. In de uitvaartzorg vraagt het om zorg, keuzes en handelen. Het stelt vragen over respect en waardigheid, maar ook over macht en professionele grenzen. Wie raakt dit dode lichaam aan? Wie zorgt ervoor? Wanneer is handelen zorgzaam, en wanneer wordt het te ingrijpend, zelfs invasief?

Ook daarbuiten kan het schuren. Denk aan herinneringsproducten zoals vingerafdruk- en assieraden, of kunstwerken van crematie-as: geen gewoon handelswaar, maar gepersonaliseerde voorwerpen die, ontworpen met menselijke resten, een blijvende band met de overledene vormgeven. Wat vraagt dit van de maker, afstand of nabijheid?

Dit symposium zet het dode lichaam centraal. Wat betekent het in de snijzaal tijdens anatomielessen of op een tafonomische begraafplaats waar ontbinding wordt onderzocht? Hoe gaan mortuariummedewerkers en ritueelbegeleiders ermee om? En wat ‘zegt’ het lichaam tegen museumdeskundigen, makers en kunstenaars?

Rondleidingen

Na plenaire presentaties en discussie in het Anatomisch theater gaan we op pad. Drie rondleidingen tonen ons het dode lichaam in verschillende contexten. Per rondleiding kunnen maximaal 20 deelnemers aansluiten. De keuze bestaat uit: 

• Rondleiding menselijke resten op sterk water - Museum Vrolik (AMC)
• Rondleiding over de tafonomische onderzoeksbegraafplaats AMC 
• Rondleiding door het mortuarium AMC
   

Sprekers

Keynote sprekers zijn Roelof-Jan Oostra, hoogleraar medische biologie en klinische & medische morfologie (AMC) en Laurens de Rooy, Curator Director Museum Vrolik en UD medische geschiedenis AMC. Floortje Agema is zowel mortuariummedewerker als ritueelbegeleider in Nijmegen en zij reflecteert op de verschillende attitudes in haar werkvelden. Ook deelt een kunstenaar die herdenkingsvoorwerpen met menselijke resten maakt zijn ervaringen en dilemma's.

Moderatoren van de middag zijn de doodonderzoekers Yvon van der Pijl (Universiteit Utrecht) en Brenda Mathijssen (Groningen University), beiden verbonden aan Funeraire Academie.

Wanneer

Donderdag 28 mei van 13.00 -17.00 uur.
Inloop en ontvangst: 12.30 uur.
Borrel: van 17.00 -18.00 uur.

Locatie

Theater Anatomicum, UMC Amsterdam (AMC) Meibergdreef 9, 1105 AZ Amsterdam

Doelgroep

Professionals en studenten werkzaam in de postmortale zorg, geneeskunde, verpleging, uitvaartbranche, ritueelbegeleiding, antropologie, religiewetenschap, ethiek en museumstudies.

Kosten

Deelnametarief is €50, incl. koffie & thee en borrel.
Voor studenten <25 jaar is er een gereduceerd tarief van €20 (beperkte beschikbaarheid).

Aanmelden

• U koopt een ticket via de e-ticketing module van Museum Tot Zover/Funeraire Academie.
• Kies welke rondleiding uw voorkeur heeft (max. 20 personen per rondleiding).
• Aanmelden kan tot uiterlijk donderdag 21 mei 12:00uur.
• Bij annulering is het helaas niet mogelijk om uw inschrijfbedrag terug te krijgen. U kunt wel een vervanger sturen.
• Wees er snel bij. Het aantal plaatsen in het Anatomisch Theater is beperkt tot 60.

Tickets

Het symposium Het dode lichaam: tussen mens en materie wordt georganiseerd door de Funeraire Academie. Met dank aan Amsterdam UMC (locatie AMC), Tot Zover, museum over leven en dood, Museum Vrolik en Universiteit Utrecht.

Contact

Heeft u een inhoudelijk vraag over het symposium? Neem dan contact op met Yvon van der Pijl, y.vanderpijl@uu.nl.
Heeft u een vraag over uw ticket of inschrijving? Neem dan contact op met Lizz Heijn, museummedewerker events, l.heijn@totzover.nl