detail van foto 'Joerie: cover her in flowers' door Simone Henken detail van foto 'Joerie: cover her in flowers' door Simone Henken

Tot Zover

De Laatste Aai

Waar dierenliefde bloeit, is ook steeds meer aandacht voor hun sterven. Hond of kat krijgen in Nederland steeds vaker een waardig afscheid en voor omgekomen varkens worden stille tochten gehouden. De Laatste Aai brengt een eerbetoon aan dode dieren en biedt inzicht in de rouwcultuur, rituelen en narratieven rondom het dode dier. Tot hoever reikt ons verdriet?

Doe mee

De Laatste Aai is een visuele analyse van betekenissen en hedendaagse praktijken rondom de dood van een geliefd dier. Het bevraagt de relatie tussen mens en dier in het algemeen, en de speciale band met huisdieren in het bijzonder. De helft van alle Nederlandse gezinnen heeft één of meer huisdieren en deze genieten een speciale status. Ze krijgen het lekkerste voer, de beste zorg en slapen geregeld bij ons in bed. Hond of kat worden beschouwd als beste vriend of gezinslid. De impact is groot als het dier komt te overlijden. Is rouwen om een dier vergelijkbaar met rouwen om een mens?

Onverschilligheid en compassie

Het getoonde werk van hedendaagse kunstenaars is informatief, poëtisch en prikkelend. De werken maken het persoonlijke verlies van een huisdier invoelbaar en belichten de ingewikkelde paradox rondom dierlijke sterfelijkheid. Want tot hoever reikt ons verdriet? Tegenover onze compassie met individuele dieren staat onze onverschilligheid voor het verdwijnen van soorten. En het wegkijken van de instrumentele omgang met dieren in de bio-industrie. We houden van dieren, maar eten ze ook op. Kunstenaars, fotografen en ontwerpers stellen kritische vragen en breiden de cirkel van compassie uit.

Kunstenaars

Deelnemende kunstenaars zijn:  Josine Beugels / Martin uit den Bogaard / Pascalle van Dijk & Aron van Blooijs / Meinbert Gozewijn van Soest / Simone Henken / Emma Kisiel / Miriam Knibbeler / Christel Mitchell / Léon van Opstal / Satijn Panyigay / Tineke Schuurmans / Tinkebell / Basse Stittgen / Stephan Vanfleteren / Jop Vissers Vorstenbosch / herman de vries / Daphne Wageman / Adriana van Zoest

In de expositie luister je ook naar ontroerende literaire audio-fragmenten van o.a. Sylvia Witteman, Theodor Holman en Henk van Straten. Met ARTIS is een vitrine ingericht waarin het sterven van iconische dierentuindieren wordt belicht en bijgevolg het rouwbetoon van trouwe dierentuinbezoekers. In de Tuinzaal zijn dierbare doosjes te zien: het kunstproject met lokale basisscholen dat in maart samen met De Rode Loper op School is georganiseerd.

Rouwcultus

Tijdens De Laatste Aai maakt het museum de actuele rouwcultus rondom gestorven huisdieren inzichtelijk. Nog niet zo lang geleden was het normaal om je huisdier bij de dierenarts achter te laten, destructie was zijn lot. Tegenwoordig wordt het geliefde dier herdacht, gecremeerd of begraven. Hoe werkt een dierencrematie eigenlijk? We tonen herinneringsobjecten speciaal voor huisdieren. Zowel de context van veranderende mens-dier relaties als de ontwikkeling van dierenuitvaartcultuur in Nederland wordt met een tijdlijn, film en beeld inzichtelijk gemaakt.

Randprogramma

De expositie heeft een uitgebreid randprogramma: van literaire events zoals Dead P(o)ets Society bij Museumn8 tot aan een Rouwcafé voor huisdierbezitters. Er zijn lezingen, een symposium, kinderpresentatie, workshop dierbare vrienden, theater-performance 'Crematorium voor Kleine Dieren', een dierensafari over de begraafplaats en bezoekers kunnen bij de dierenhemel of op Instagram hun eigen geliefde dode dier herdenken.

23 juni: Koffie- en cakelezing met Antoinnette Scheulderman, auteur van Dan neem je toch gewoon een nieuwe (Lebowski, 2018).

Lees meer

Magazine De Laatste Aai

Ter gelegenheid van de tentoonstelling verschijnt de publicatie De Laatste Aai - eerbetoon aan dode dieren. Deze catalogus-light bevat verdiepende artikelen en columns rondom het thema, evenals een overzicht van alle deelnemende kunstenaars. Auteurs: Wim Cappers, Laura Cramwinckel, Theodor Holman, Anja Krabben, Guus Sluiter, Henk van Straten, Vrouwkje Tuinman, Elmer Veldkamp, Sylvia Witteman. Design: Kathrin Hero. Het is te koop in de museumwinkel voor €5. 

 


CREDITS

Curator: Laura Cramwinckel, Museum Tot Zover
Vormgeving: Jeroen Bijl, Studio BijlBuschmann
Grafisch ontwerp: Emmy van Lamoen (infographics), Kathrin Hero (magazine)
Teksten en vertaling: Laura Cramwinckel, Guus Sluiter, Roos Bekkenkamp
Artwork, marketing en communicatie: Roos Bekkenkamp
Onderzoek en educatie: Laura Cramwinckel
Projectassistentie: Barbara Tol
Zakelijke eindverantwoording: Guus Sluiter

De tentoonstelling De Laatste Aai - eerbetoon aan dode dieren komt mede tot stand dankzij de bijdragen van het Mondriaan Fonds en Prins Bernhard Cultuurfonds.

Voor perskit klik hier